Aangeraakt met Ineke Clement

Aangeraakt met Ineke Clement - zondag 10 juni 2018, 13:00 uur.

Aflevering: De hemel.

Iedereen heeft zijn eigen hemel, dat wil zeggen een éigen voorstelling over leven na de dood. Want als je het woord 'hemel' googelt krijg je het hiernamaals er gratis bij. Daarom kun je het toch beter over de hemel op áárde hebben, dat is tenminste concreet. Zoals iemand eens zei: "Er is nog nooit iemand teruggekomen om te vertellen hoe het daar is" … Het gaat in de eerste plaats om een goede áárde. Of zoals die tekstregel van Willem Barnard het zegt uit lied 223 van het Liedboek van de Kerken: "De wereld hémelsbreed zal goede áárde zijn".
In de bijbel wordt vrijwel niet over een 'leven na de dood' gesproken en dan alleen nog in gelijkenissen: de arme Lazarus die bij Abraham op schoot zit. Of in visioenen, zoals in het laatste bijbelboek: de Openbaring van Johannes.
Toch ontkom je er niet aan, om ook na te denken over de hemel als leven na de dood. Al is het alleen al omdat een dominee erop wordt aangesproken in situaties van ernstige ziekte of dood. Niet dat zij de wijsheid in pacht heeft… ook deze pastor weet het eigenlijk helemaal niet. En daarom is het verbazingwekkend hoe vaak met name kleinkinderen, die al lang niet meer bij een kerk horen, onbekommerd in de aula vertellen dat 'oma nu in de hemel is en eindelijk weer bij opa'.

En toch, wie luistert naar Fauré's Requiem: In Paradisum... zal het begrip 'hemelse muziek' niet vreemd in de oren klinken. Sterker: de hemel bestaat écht! Dat wil zeggen: het is een droombeeld dat wérkt en daarom is het echt. Omdat mensen er vanuit een oprecht verlangen voorstellingen van maken, in gedachten of… letterlijk in de kunst… of in woorden: vaak uitgesproken bij een graf, dat we het lichaam van deze mens in de schoot van de aarde leggen, maar tegelijk in de handen van God, die niet verlaat het werk dat zijn hand ooit begon. Toegegeven: ook dat zijn beelden. Hoe zouden we het ánders kunnen uitdrukken?
En ja, er zijn daarnaast afschrikwekkende beelden van een strenge oordelende God die je laat 'branden in de hel'. Beelden die akelig écht kunnen zijn voor mensen.

Wij hebben niet anders dan voorstellingen over zoiets als de hemel, ook wel genoemd 'de Eeuwigheid'. Eén van de Hebreeuwse woorden daarvoor is 'Olam', dat betekent verbórgenheid, een verborgenheid die in de Bijbel voor de aanwezigheid van God staat. En dat kan helpen om te beseffen dat God boven alles liefde is. In líefde raken tijd en eeuwigheid elkaar. Ook in het hier en nu en op de aarde. Eeuwigheid is zo kwáliteit van leven, in plaats van dat het een tijdbegrip is. En tegelijkertijd is die verborgenheid niet uit leggen, niet in woorden te vatten, uit te leggen...
Muziek is daarvoor een betere taal, graaft een spade dieper of reikt een dimensie hoger… het is maar net hoe je het uitdrukt. Sómmige muziek is als de hemel op aarde, een doorkijkje naar de Eeuwigheid. Alsof er even een luikje opengaat naar God…
Zoals verwoord in een gedicht van Judith Herzberg: na een onrustige nacht is er muziek van Scarlatti en het gevoel dat alles góed komt … en is dat niet de hemel?



'Daglicht'

Uit chaos van lakens en
voorgevoel opgestaan, gordijnen
open, de radio aan, was
plotseling Scarlatti
heel helder te verstaan:
Nu alles is zoals het is
komt het, hoewel, misschien
hoewel, tenslotte nog in orde.

Algemene programma informatie:

Wilt u reageren op dit programma? Stuur een e-mail naar: aangeraakt@radiobloemendaal.nl.

Een pastoraal programma gemaakt door Ineke Clement met verhalen afgewisseld door muziek. Ieder programma gaat uit van een ander thema.

Ineke Clement (1948) begint haar werkzame leven als verpleegkundige. Door haar betrokkenheid bij de Basisbeweging Nederland kiest ze voor de theologische studie waarin ze in 1989 haar doctoraal doet aan de Katholieke Universiteit Utrecht. Na haar kerkelijke opleiding in Leiden wordt ze fulltime predikant in Drenthe en later geestelijk verzorger in de psychiatrie, in Poortugaal en Hellevoetsluis. De laatste jaren staan in het teken van het ouderenwerk en vorig jaar neemt Ineke op 69-jarige leeftijd afscheid. Daardoor komt er tijd vrij om voor Radio Bloemendaal een pastoraal programma te gaan maken. Daarin wil Ineke haar ervaringen als pastor, bijbelverhalen, en literatuur combineren met muziek en daartussen een verbinding maken om mensen op die manier te raken. De liefde voor de klassieke muziek heeft ze van huis uit meegekregen, zelf heeft ze haar hele leven gezongen en is lid van het Haarlems Bach Ensemble.

Terug naar het overzicht…