Kostgangers in memoriam: Nico ter Linden (1936-2018)

Kostgangers in memoriam: Nico ter Linden (1936-2018) - zondag 4 februari 2018, 12:45 uur.

In een speciale aflevering van de rubriek Kostgangers, genoemd naar een bundel pastorale columns van Ter Linden, wordt stilgestaan bij leven en nalatenschap van deze markante theoloog. Dat gebeurt in een gesprek van programmaker Job de Haan met ds. Ad van Nieuwpoort, de Bloemendaalse vriend en collega van Nico ter Linden.

Ter Linden was een van de bekendste theologen in Nederland als voorganger in de Westerkerk van 1977 tot 1995. Maar ook door een eigen programma voor de NCRV-televisie en een jarenlange column in dagblad Trouw. Als schrijver geniet hij aanzien door zijn bijbelse 'hervertellingen' van de zesdelige serie: "Het verhaal gaat...". Deze werd ook wel 'de kinderbijbel voor volwassenen' genoemd. Daarvan zijn meer dan een half miljoen exemplaren verkocht in Nederland en middels vele vertalingen vonden zij ook internationaal hun weg.

Ter Linden was al geruime tijd ziek, maar dat weerhield hem er niet van om bij Radio Bloemendaal met het voorstel te komen om zijn bundel pastorale columns, met de titel Kostgangers, zelf wekelijks te komen voorlezen. Het is een verzameling (nog altijd actuele) columns geschreven voor Trouw, die de krant bij zijn afscheid prees met: ‘een onmiskenbaar eigen geluid en kleur, in inhoud en stijl met niemands artikelen te vergelijken’.

De eerste serie zouden wij eind december opnemen, maar al snel bleek Ter Lindens gezondheid sterk achteruit te gaan. Hij heeft nog wel zelf de selectie van zijn columns verzorgd, maar het voorlezen moest hij aan Radio Bloemendaal overlaten. Ter Linden heeft niet meer dan een maand mogen meemaken dat zijn columns een tweede leven kregen. Uit respect voor zijn persoon en zijn betekenis zal onze omroep tot aan de zomer iedere week een bijzondere column uit Kostgangers blijven uitzenden als herinnering aan deze unieke en veelzijdige predikant.
Als theoloog geldt Ter Linden als uitgesproken vrijzinnig, een dominee die niet geloofde in de historiciteit van de Bijbelse verhalen, maar ze begrijpelijk wilde maken voor de moderne lezer door hun diepere betekenis uit te leggen. "Het is wel waar, maar het is niet echt gebeurd".
Jezus’ opstanding uit de dood was volgens hem bijvoorbeeld niet historisch, maar moest je symbolisch opvatten. Dat stuitte veel orthodoxere gelovigen tegen de borst en Ter Linden kreeg daardoor ‘het nodige over zich heen’. Zelf zei hij daarover: “Het is niet altijd even lollig om de brievenbus te legen. Ik ben een ketter, de antichrist – je kunt het zo gek niet verzinnen. Maar, ik denk altijd maar zo: de vervuiler betaalt. We hebben het volk jarenlang misleid; wat we, theologisch, al ruim een eeuw weten, komt nog steeds niet, of gebrekkig, op de kansels door.”
Nico ter Linden was uitgesproken over het geloof. "Wij hebben hier beneden geen boek dat uit de hemel is neergedaald, een tastbaar teken van God, en wij hebben hier beneden geen mens die uit de hemel is neergedaald, fotografeerbaar. Dat soort vastigheid is ons niet gegeven. We moeten het alleen van ons geloof hebben. Sola fide, en niets anders, heb ik altijd geleerd”, zei hij in 2006. "De Bijbel is geen woord van God, dat is een visie, een uitspraak van mensen."

Algemene programma informatie:

Serie pastorale columns geschreven door Nico ter Linden, oud-predikant van de Westerkerk in Amsterdam. Titel van de rubriek is Kostgangers. Ter Linden haalt herinneringen op aan de tijd dat hij ziekenhuis- en gevangenispastor was.

Vijfentwintig jaar lang schreef ds. Nico ter Linden zijn veel gelezen en geprezen korte verhalen in dagblad TROUW. De emeritus-predikant is een rasverteller op de korte baan. Met subtiele pennenstreken tekent hij de kostgangers van Onze Lieve Heer die hij ontmoette in de standplaatsen Stompetoren, de gevangenis van Alkmaar, het Brabantse 'Dorp aan de rivier' Lith, de psychiatrische Pompekliniek in Nijmegen, het Medisch Centrum Dekkerswald in Groesbeek en in Amsterdam waar Ter Linden tot 1995 predikant van de Westerkerk was. Waarnemingen en bezinningen uit zijn pastorale praktijk in gevangenis, inrichting en kerkelijke gemeente verwoordt hij op eigen wijze lichtvoetig, vaak humoristisch, met oog voor het menselijke detail, met mededogen en soms met scherpe pen. Rode draad in alle columns is de overtuiging dat christelijk geloof en bijbel ondanks de afnemende maatschappelijke invloed nog altijd grote vitaliteit bezitten. Hoewel de columns jaren geleden zijn gebundeld onder de titel: Kostgangers blijken ze bij herlezing nog niet aan actualiteit en zeggingskracht te hebben ingeboet.

Nico ter Linden (1936) krijgt voor 't eerst landelijke bekendheid met zijn programma 'Op verhaal komen in de Wester' voor NCRV-televisie. Tussen 1995 en 2003 wijdt hij zich helemaal aan het schrijven van 'Het verhaal gaat...' waarin hij in de traditie van de Amsterdamse School doch op eigen wijze de Bijbel hervertelt om daarmee de bijbel te ontsluiten voor mensen van de 21ste eeuw. Van deze serie worden aan half miljoen boeken verkocht. In 1998 bevestigt hij het huwelijk van prins Maurits en Marilène en in 2007 voltooit hij een driedelige kinderbijbel. Ter Linden komt uit een domineesgeslacht en is de broer van "hofpredikant" Carel ter Linden.

De columns worden ingesproken door Job de Haan.

Terug naar het overzicht…